Cơ trên gai (Supraspinatus) thuộc nhóm cơ chóp xoay – có nguyên ủy từ xương bả vai và nối đến đầu xương cánh tay và tạo thành khối chóp quanh khớp ổ chảo cánh tay. Đóng vai trò rất quan trọng trong vận động và ổn định khớp vai.

Nguyên ủy

  • Hố trên gai xương vai và mạc sâu

Bám tận

  • Diện trên của củ lớn xương cánh tay.

Dây thần kinh chi phối

  • Được điều khiển bởi Thần kinh vai trên (suprascapular nerve, C5–C6).

Chức năng

  • Dạng cánh tay (abduction): khởi đầu động tác dang tay ra khỏi thân (0–15 độ), sau đó cơ delta tiếp tục.

  • Ổn định khớp vai: giữ chỏm xương cánh tay trong ổ chảo vai

Ở phần đầu của nhóm cơ chóp xoay là túi hoạt dịch bao phủ và bảo vệ cơ cũng như gân cơ. Đồng thời nó cũng giúp hạn chế sự tiếp xúc của 2 đầu xương với nhau

CÁC BỆNH LÝ  LIÊN QUAN CƠ TRÊN GAI THƯỜNG GẶP

Cơ trên gai là cơ dễ tổn thương nhất trong nhóm chóp xoay. Các bệnh lý phổ biến như:

1. Rách gân cơ trên gai (Supraspinatus tendon tear)

Nguyên nhân:

  • Chấn thương (té, nâng vật nặng)
  • Thoái hóa gân theo tuổi
  • Hoạt động lặp đi lặp lại ở vai (vận động viên ném, bơi, xây dựng,...)

Triệu chứng:

  • Đau vùng vai trên, nhất là khi dang tay
  • Yếu khi giơ tay hoặc giữ tay ở vị trí cao
  • Đau khi ngủ nghiêng bên bị tổn thương

2. Viêm gân cơ trên gai (Supraspinatus tendinitis)

Triệu chứng: Đau âm ỉ hoặc nhói ở vai, đặc biệt khi nâng tay, Có thể lan xuống cánh tay trên. Liên quan đến: Chèn ép dưới mỏm cùng vai (impingement syndrome), Canxi hóa gân (calcific tendinitis)

3. Thoái hóa, canxi hóa gân cơ trên gai

  • Gặp ở người trung niên, lớn tuổi
  • Có thể thấy lắng đọng canxi trên X-quang