Cơ thang

Cơ thang (Trapezius muscle) là cặp cơ đối xứng hai bên hình thang dẹp, mỏng, có bề mặt bao phủ lớn ở vùng cổ và vai, thuộc lớp cơ nông (gần nhất với da).

Có thể cảm nhận cơ thang hoạt động bằng cách giữ tạ ở một tay phía trước cơ thể và tay kia chạm vào vùng giữa vai và cổ.

CHỨC NĂNG

Về mặt chức năng, cơ thang hỗ trợ các thuộc tính chủ yếu về tư thế, cho phép và hỗ trợ cột sống duy trì tư thế khi người đó đứng.

Sự co cơ của cơ thang có hai tác dụng:

• Chuyển động của xương bả vai khi cột sống cố định.

• Chuyển động của cột sống khi xương bả vai cố định.

Chức năng chính của cơ thang là ổn định xương bả vai ở vị trí giải phẫu của nó, cũng như kiểm soát các cử động của vai và chi trên. Ngoài ra cơ thang cũng tham gia vào các chuyển động của đầu và cổ. Cơ cũng góp phần làm kéo dài và uốn cong một bên của khung xương trục. Các hoạt động của cơ thang phụ thuộc phần lớn vào hướng của các sợi cơ co.

Thêm vào sự di chuyển của xương bả vai, cơ thang cũng góp phần xoay xương bả vai.

Bó trên và bó dưới có xu hướng xoay xương bả vai quanh khớp ức đòn sao cho mỏm cùng vai và góc dưới xương bả vai di chuyển lên và bờ giữa thì di chuyển xuống dưới (xoay lên).

Cơ thang cũng hỗ trợ dang vai trên 90 độ bằng cách xoay ổ chảo lên trên vì thế nên tổn thương thần kinh sọ XI sẽ gây yếu liệt vai trên 90 độ

Bó trên: Phối hợp với cơ nâng vai thực hiện cử động xoay xương bả vai lên trên tại khớp bả vai - lồng ngực. Đồng thời, nhóm sợi này giúp duy trì tư thế vai, kháng lại trọng lực khi tay cầm vật nặng.

• Co một bên: Nghiêng đầu về cùng bên và xoay đầu sang bên đối diện thông qua tác động lên khớp chẩm - đội và các đốt sống cổ cao.

• Co hai bên: Hỗ trợ duỗi cổ.

Bó giữa: Phối hợp với các cơ trám thực hiện cử động khép xương bả vai (kéo xương bả vai về phía đường giữa thân người).

Bó dưới: Thực hiện cử động hạ xương bả vai. Chức năng này đặc biệt quan trọng trong các hoạt động cần hạ vai chống lại lực cản, ví dụ như dùng tay chống để đẩy người đứng dậy từ tư thế ngồi.

Sự phối hợp đặc biệt: Cơ thang (toàn bộ các bó) kết hợp với cơ răng trước để xoay xương bả vai lên trên. Đây là cơ chế then chốt cho phép cánh tay có thể giơ cao quá đầu.

Cơ thang còn góp phần vào các hoạt động tư thế: nhún vai và xoay cánh tay. Cơ góp phần tạo sự nhịp nhàng trong cử động thông qua các điểm bám ở xương đòn và xương bả vai. Đồng thời góp phần giữ thăng bằng đầu thông qua kiểm soát các cơ ở vùng cột sống cổ.

Ngoài ra cơ thang còn có chức năng đặc biệt đó chính là cơ thở phụ. Điều này có nghĩa là nó giúp mở ra một ít không gian thở ở vùng ngực trên.

CÁC BỆNH LÝ  LIÊN QUAN CƠ THANG THƯỜNG GẶP

• Viêm cơ thang

• Liệt cơ thang (palsy)

• Chứng loạn dưỡng cơ Facioscapulohumeral (Facioscapulohumeral muscular dystrophy)

• Kém phát triển cơ thang (Underdevelopment)

• Tăng trương lực và co thắt cơ thang.