Cơ ngang ngực (Transversus thoracis muscles) có hình dạng như các nan quạt, nằm ở mặt sau (mặt trong) của tấm ức - sụn sườn.. Cùng với các cơ gian sườn, cơ răng sau, cơ nâng sườn, và cơ dưới sườn, là các cơ của thành ngực.

Nguyên ủy

  • 1/3 phía dưới của mặt sau thân xương ức.

  • Mặt sau của mỏm kiếm (xiphoid process) xương ức.

  • Đầu ức của các sụn sườn của xương sườn 4 – 7

Bám tận

  • Mặt trong và bờ dưới của các sụn sườn từ thứ 2 đến thứ 6.

Dây thần kinh chi phối

  • Được điều khiển bởi dây thần kinh gian sườn (Intercostal nerve).

Chức năng

  • Hạ sụn sườn: Khi co, cơ kéo các sụn sườn xuống dưới về phía xương ức. Việc này làm giảm thể tích lồng ngực, giúp đẩy không khí ra khỏi phổi.

  • Hỗ trợ thở ra gắng sức: Cơ này hoạt động mạnh khi chúng ta cần đẩy hơi ra nhanh và mạnh như khi ho, hắt hơi hoặc khi vận động thể thao cường độ cao.

  • Bảo vệ mạch máu: Về mặt giải phẫu, cơ này tạo thành một lớp ngăn cách quan trọng giữa động mạch vú trong (internal thoracic artery) và màng phổi phía sau.

 

CÁC BỆNH LÝ LIÊN QUAN CƠ NGANG NGỰC THƯỜNG GẶP

Căng cơ ngang ngực: 

  • Căng cơ ngang ngực hiếm khi xảy ra trong các hoạt động hằng ngày, chỉ khi cơ bị suy yếu, hoạt động quá mức, các tai nạn dẫn đến chấn thương trực tiếp, hoặc những môn thể thao đối kháng hay xoay người quá mức và lặp đi lặp lại. Khi đó các cơ sẽ bị căng hoặc rách, dẫn đến việc các sườn bị ảnh hưởng sẽ lệch khỏi vị trí ban đầu.

  • Các triệu chứng thay đổi tùy theo mức độ căng, cường độ cũng như loại chấn thương:

    • Đau đột ngột và dữ dội, ở lưng trên hoặc lồng ngực do va chạm trực tiếp hoặc tăng đột ngột các hoạt động thể chất.

    • Căng và cứng cơ, là phản ứng của các cơ với chấn thương, gây ra những cơn đau lưng và căng cứng khi cử động.

    • Cơn đau trở nên tệ hơn trong vài ngày hoặc vài tuần nếu các cơ liên tục bị căng lặp đi lặp lại, thường gặp sau khi chơi các môn thể thao (bóng chày, ném đĩa…)

    • Khó thở, khi các cơ ngang ngực bị căng cứng, khung sườn không thể mở rộng, dẫn đến việc thở không sâu để tránh việc gây đau, làm lượng oxy trong máu trở nên thấp.

    • Viêm cơ, kết hợp với sưng và tăng độ nhạy cảm ở khu vực bị ảnh hưởng.

    • Một số trường hợp hiếm hoi sưng cơ sẽ dẫn đến tụ máu quanh cơ.

    • Cơ đau cũng xảy ra mỗi khi ho hoặc hắt hơi.

  • Có 3 mức độ tùy thuộc vào độ nghiêm trọng:

    • Mức 1: căng nhẹ với ít nhất 5% sợi cơ bị tổn thương, gây mất vận động tối thiểu, cần 2 – 3 tuần để hồi phục.

    • Mức 2: mật độ tổn thương nhiều hơn, nhưng cơ không bị đứt hoàn toàn, sẽ mất khả năng vận động đáng kể, có thể cần 2 – 3 tháng để hồi phục.

    • Mức 3: rách cơ hoàn toàn, những chấn thương này cần phải được phẫu thuật.