Cơ mông bé (Gluteus minimus) là cơ nhỏ hình tam giác thuộc lớp cơ sâu, nằm ở phía sau của mông. Cơ bám từ mào chậu đến đầu gần của xương đùi.

Cơ mông bé hoạt động như cơ đồng vận cùng với cơ mông nhỡ để tạo ra các chuyển động ở khớp hông, xoay trong và dang hông. Hơn nữa, cơ mông bé còn có vai trò vô cùng quan trọng trong việc tạo sự ổn định của chậu trong chu kì dáng đi.

Nguyên ủy

  • Mặt ngoài của xương chậu (hố chậu ngoài), giữa đường mông trước và đường mông dưới

Bám tận

  • Mặt trước của mấu chuyển lớn xương đùi

Dây thần kinh chi phối

  • Được điều khiển bởi nhánh thần kinh mông trên (L4-S1).

Dây thần kinh chi phối

  • Khi khung chậu được cố định: cơ mông bé kéo mấu chuyển lớn ra sau và dang hông. Tuy nhiên, nếu chỉ phần phía trước co thì trục của chuyển động sẽ nghiêng về phía trước và tạo ra chuyển động xoay trong hông.

  • Khi xương đùi được cố định: cơ sẽ kéo xương chậu về cùng phía với xương đùi, tạo nên sự nghiêng nhẹ của chậu. Cử động này rất quan trọng trong dáng đi bởi vì chi đối bên có thể dễ dàng nâng lên và di chuyển ra phía trước.

 

CÁC BỆNH LÝ  LIÊN QUAN CƠ MÔNG BÉ THƯỜNG GẶP

Yếu cơ mông bé:

  • Yếu cơ mông bé tạo nên dáng đi trendelenburg đặc trưng. Ở dáng đi này chậu bị hạ xuống, không giữ được sự ngang bằng của chậu khi đi.

 

Viêm bao hoạt dịch quanh mấu chuyển (Greater Trochanteric Pain Syndrome/ trochanteric bursitis)

  • Khi mắc hội chứng này người bệnh sẽ đau ở đầu gần và mặt bên đùi. Ngay ở ngoại vi khớp hông và cổ xương đùi.

  • Có nhiều nguyên nhân gây ra hội chứng này: hoạt động lặp đi lặp lại, hoạt động quá tải, lối sống ít vận động, béo phì, vẹo cột sống… Ngoài ra, rách gân cơ cũng là nguyên nhân gây ra hội chứng này.

 

Co thắt cơ mông bé:

  • Cơn đau do co thắt cơ mông bé kéo dài từ những đốt thắt lưng cuối  đến mắt cá chân. Co thắt cơ mông bé có đặc điểm khá giống với đau do thần kinh tọa nhưng không có triệu chứng đau thần kinh như yếu cơ và tê dọc theo đường đi thần kinh.