Cơ mác ba (Fibularis (Peroneus) tertius muscle) là cơ nằm ở mặt khu trước cẳng chân

Nguyên ủy

  • 1/3 dưới mặt trước xương mác.

  • Màng gian cốt và vách gian cơ trước.

Bám tận

  • Gân cơ mác ba bám vào mặt lưng của nền xương đốt bàn chân thứ 5.

Dây thần kinh chi phối

  • Được điều khiển bởi dây mác sâu (deep fibular nerve, L5–S1)

Chức năng

  • Gấp mu bàn chân (dorsiflexion) ở cổ chân.

  • Nghiêng ngoài (eversion) bàn chân

 

CÁC BỆNH LÝ  LIÊN QUAN CƠ  MÁC BA THƯỜNG GẶP

Test cơ: Mặc dù không thể kiểm tra các chuyển động của cơ mác trước một cách riêng biệt, nhưng đôi khi có thể sờ được gân cơ. Đầu tiên, gập mu bàn chân, gân có thể được sờ thấy tại chỗ lõm ở phía trước của mắt cá ngoài. 

Rách gân cơ mác trước: xảy ra khi bàn chân bị đảo dữ dội, dẫn đến đau và sưng ở vị trí này.

Viêm bao gân xương mác (Peroneal tenosynovitis): 

  • Là tình trạng bệnh lí ảnh hưởng đến gân xương mác liên quan đến việc tích tụ chất dịch bên trong bao gân. Về mặt lâm sàng, biểu hiện gồm sưng và đau cục bộ dọc theo bao gân. Viêm bao gân cấp tính thường thấy ở các vận động viên tập luyện quá sức.

  • Các tác nhân gây ra bao gồm: 

    • Sự nén (stress) ở xung quanh rãnh mắt cá chân, củ xương mác (peroneal tubercle bone) hoặc mặt dưới của xương hộp

    • Chấn thương lật mắt cá chân

    • Vỡ xương mắt cá và xương gót chân

    • Rách dây chằng gót mác (calcaneofibular ligament).

Liệt thần kinh xương mác (Common peroneal/fibular nerve palsy)

  • Thường dẫn đến việc mất khả năng vận động cũng như cảm giác ở khoang trước, ngoài và sau của chân.

  • Tính hiệu thần kinh bị cản trở, thường do bị nén chặt như trong lúc bó bột phục hồi chấn thương hoặc mặc quần áo quá chật.

Hội chứng chèn khoang cẳng chân (Compartment syndrome)

  • Gây ra tình trạng đau khi áp lực các cơ tăng lên đến mức nguy hiểm, dẫn tới việc giảm lưu lượng máu, ngăn cản quá trình trao đồi chất và cung cấp oxy đến các cơ và thần kinh, biểu hiện là cảm giác tê, khu vực bị chèn có màu xanh tím hoặc chuột rút. Có 2 loại là cấp tính và mãn tính.

  • Nguyên nhân:

    • Cấp tính: thường do các chấn thương gây ra, nếu không điều trị kịp thời sẽ dẫn đến chấn thương vĩnh viễn.

    • Mãn tính: do thường xuyên tập thể dục mạnh, các triệu chứng sẽ giảm khi nghỉ ngơi.