Cơ khoeo – cơ nhượng (Popliteus muscle) là một cơ nhỏ tạo thành đáy của hố khoeo (popliteal fossa) và thuộc nhóm các cơ sâu ở phía sau cẳng chân, cùng với cơ chày sau, cơ gấp ngón cái và cơ gấp chung các ngón chân.

Cơ kéo dài ở phần sau của khớp gối, bắt đầu từ xương đùi và chèn vào đỉnh của xương chày.

Nguyên ủy

  • Cơ bắt nguồn từ trục ngoài của xương đùi bởi một gân cơ lớn là gân cơ khoeo (popliteus tendon) – được nối vào trong bởi những sợi gân phát sinh ở sừng sau của sụn chêm ngoài (lateral meniscus).

Bám tận

  • Gân cơ mở rộng thành một bụng cơ hình tam giác và đi phía dưới – giữa (inferomedially) qua mặt sau của khớp gối trước khi chèn vào mặt sau của đầu xương chày (phía trong 2/3), phía trên đường cơ dép (soleal line).

Dây thần kinh chi phối

  • Được điều khiển bởi dây thần kinh chày (tibial nerve), bao gồm L4 - S2

Chức năng

  • Mặc dù không có chức năng đáng kể trong việc gập đầu gối, nhưng cơ khoeo đóng vai trò quan trọng trong việc bắt đầu gấp của việc mở rộng hoàn toàn ở đầu gối. Vì vậy, cơ khoeo là chìa khóa cho quá trình mở và đóng khớp gối: đi lại, đứng lên và ngồi xuống.

  • Bên cạnh đó, cơ khoeo có thể tạo ra 2 hành động: xoay ngoài của xương đùi và xoay trong của xương chày.

    • – Ở tư thế chân tiếp xúc với mặt đất, xương chày được cố định, cơ khoeo hoạt động ở phần nguyên ủy, tức là xoay ngoài xương đùi. Động tác này giúp mở khóa đầu gối và sự gập bắt đầu diễn ra.
    • – Ở tư thế chân không chạm đất, xương chày tự do di chuyển, cơ khoeo hoạt động dựa trên phần bám tận của nó để xoay trong xương chày.Động tác này duy trì sự ổn định trong quá trình gập gối.
  • Ngoài ra, cơ khoeo kéo mặt khum ngoài (lateral meniscus) trong suốt quá trình gập gối và xoay ngoài xương đùi, do đó hạn chế sự vướng víu ở khu vực này.