Cơ hình lê

Cơ hình lê (Piriformis muscle) là một cơ phẳng, hình tháp của vùng mông, nằm sâu bên dưới cơ mông lớn, thuộc nhóm 6 cơ xoay ngoài hông.

Thần kinh ngồi (thần kinh tọa) thường đi ra ở bờ dưới của cơ hình lê để xuống đùi.

CÁC BỆNH LÝ LIÊN QUAN CƠ HÌNH LÊ TRONG THƯỜNG GẶP

Thoát vị đĩa đệm:

• Bệnh nhân có thể cảm thấy đau ở mông và lan xuống vùng đùi sau. Ngoài ra, các triệu chứng khác gồm có: Tê, ngứa ran, yếu cơ.
• Thoát vị đĩa đệm thường do lớp bao ngoài bị rách, dẫn đến tình trạng phần đĩa đệm bị trượt ra ngoài, gây ra việc đè lên các dây thần kinh lân cận.

Đau thần kinh tọa:

• Các triệu chứng phổ biến là đau tại cột sống thắt lưng, vùng mông lan tới mặt ngoài đùi, mặt trước – ngoài cẳng chân, mắt cá ngoài và xuống tận các ngón chân. Cơn đau có những biểu hiện khác nhau: từ đau nhẹ đến đau nhói, hoặc đau dữ dội; thường trở nên tệ hơn mỗi khi ho hoặc hắt hơi; ngoài ra còn có cảm giác tê cứng, ngứa ran.
• Nguyên nhân thông thường là do đĩa đệm cột sống lồi ra và trực tiếp đè lên dây thần kinh tọa. Một số nguyên nhân khác gồm: chấn thương, viêm khớp thoái hóa gây kích thích hoặc sưng phù dây thần kinh tọa, viêm đĩa cột sống, tổn thương thân đốt sống (do khuẩn lao)… Hiếm gặp hơn, dây thần kinh bị chèn bởi khối u, cơ, chảy máu trong và những biến chứng từ việc gãy xương chậu, mang thai…

Hội chứng cơ hình lê:

• Về mặt lâm sang, cũng tương tư như đau thần kinh tọa, gồm: đau, ngứa ran, hoặc tê ở vùng mông; cơn đau nặng hơn khi leo cầu thang, đứng hoặc ngồi lâu, đặc biệt khi tăng sức căng ở cơ hình lê (gập, khép, xoay trong).
• Xảy ra thường do dây thần kinh tọa bị đè nén hoặc bị kích thích bởi cơ hình lê, có nhiều khả năng xảy ra với những người có biến thể giải phẫu cơ hình lê hoặc thần kinh tọa, một số nguyên nhân khác gồm: hẹp lỗ bịt, phì đại cơ tháp, thoát vị đĩa đệm giữa L5 và S1, dị tật cột sống thắt lưng phì ra trước, co thắt cơ tháp, bại não, viêm bao hoạt dịch, tập luyện quá sức, chấn thương, nâng vật nặng, leo cầu thang, ngồi trong thời gian dài, đột ngột luyện tập sau một thời gian dài nghỉ ngơi, căng cơ do thừa cân hoặc mang thai…

Rối loạn chức năng khớp cùng chậu: 

• Khớp cùng chậu liên kết với xương cùng – xương hình tam giác ở đáy cộ sống – với xương chậu. Khi khớp này bị viêm, nó gây ra cơn đau ở lưng dưới, lan rộng từ mông xuống chân. Chạy hoặc leo cầu thang làm trầm trọng hơn những triệu chứng.

• Nguyên nhân thường do các cơ cùng chậu bị kích thích, gây ảnh hưởng đến dây thần kinh L5.