Cơ gấp dài ngón chân cái (Flexor hallucis longus muscle) là cơ khỏe nằm ở lớp sâu ở phía sau chân, thuộc về nhóm cơ gấp của bắp chân, bao gồm cơ kheo, cơ gấp dài các ngón chân và cơ cẳng chân sau. 

Cơ phát sinh từ khoảng 2/3 phía sau của xương mác, đi xuống và tụ lại. Tiếp đó, cơ đi qua phần sau của mắt cá chân và được giữ ổn định bởi dây chằng vòng (annular ligament). Tại đây, cơ gấp dài ngón chân cái gặp và đi chéo qua cơ gấp dài các ngón chân, nhô lên trên lòng bàn chân và chèn vào ngón chân cái. 

 

Nguyên ủy

  • Phần lớn các sợi cơ bắt nguồn từ 2/3 của mặt sau xương mác

  • Trong khi phần còn lại phát sinh từ phần dưới của màng gian cốt cẳng chân (interosseous membrane of leg), vách gian cơ sau cẳng chân (posterior intermuscular septum of leg) và cả mạc (fascia) bao phủ cơ cẳng chân sau (tibialis posterior muscle).

Bám tận

  • Mặt dưới của đốt cuối ngón chân cái (distal phalanx of great toe)

Dây thần kinh chi phối

  • Được điều khiển bởi dây thần kinh chày L4, L5, S1, S2 và S3.

Chức năng

  • Chức năng chính là gập tất cả các khớp của ngón chân cái.

  • Khi bàn chân không chạm đất, cơ cùng với cơ gấp dài các ngón chân, sẽ gập các đốt ngón chân ở xa (distal phalanges) (phía mũi chân).

  • Khi bàn chân chạm đất, cơ gấp dài ngón chân cái và cơ gấp dài các ngón chân cùng các cơ nhỏ khác của bàn chân hiệp lực để giữ cho các miếng đệm của các ngón chân tiếp xúc chắc chắn với mặt đất. Ngoài ra, cơ còn có thể góp phần tạo độ gấp ngược của bàn chân, nhưng tác động yếu hơn so với cơ ba đầu cẳng chân (triceps surae muscle).

  • Chức năng của cơ không nhiều khi cơ thể đứng yên, nhưng trở nên năng động khi thực hiện những động tác kiễng chân hoặc nhón gót. 

 

CÁC BỆNH LÝ  LIÊN QUAN CƠ GẤP DÀI NGÓN CHÂN CÁI THƯỜNG GẶP

Những vấn đề thường gặp như kích ứng gân cơ FHL, viêm, viêm bao gân, rách một phần hoặc hình thành nốt kèm theo cơ đau ở mắt cá chân sau hoặc cổ chân giữa. Tùy thuộc vào vị trí giải phẫu, dẫn theo các triệu chứng:

  • Đau gót chân (ống cổ chân sau (tarsal tunnel)).
  • Đau nhức gan bàn chân (plantar).
  • Đau khớp MTP đầu tiên (dây chằng giữa các xương vừng bàn chân (intersesamoid ligament)).
  • Tổn thương gân cơ gấp dài ngón chân cái biểu hiện rõ nhưng cơn đau qua việc nhảy và tiếp đất, những động tác khiêu cũ hoặc chạm nhẹ ở ngón chân cái hoặc vùng bàn chân. Ngoài ra, còn có cảm giác nóng ran ở ngón chân cái.