Cơ gai (Spinalis) là cơ nằm ở vị trí trong cùng (gần đường giữa nhất) trong số ba cơ thuộc nhóm dựng gai.

Cơ gai được chia thành ba đoạn chính dựa trên vị trí giải phẫu: Cơ gai đầu, Cơ gai cổ và Cơ gai ngực.

 

Nguyên ủy

  • Cơ gai đầu: mỏm gai C7-T1. 

  • Cơ gai cổ: Phần dưới của dây chằng gáy và mỏm gai C7-T1.

  • Cơ gai ngực: Mỏm gai các đốt sống ngực dưới và thắt lưng trên (T11 - L2)

Bám tận

  • Cơ gai đầu: Xương chẩm (nằm giữa đường gáy trên và dưới). 

  • Cơ gai cổ: Mỏm gai đốt sống trục (C2), đôi khi C3, C4.

  • Cơ gai ngực: Mỏm gai các đốt sống ngực trên (thường từ T1 - T8).

Dây thần kinh chi phối

  • Nhánh sau của các dây thần kinh gai sống tương ứng.

 

Cơ gai đóng vai trò quan trọng trong việc điều chỉnh tư thế và vận động tinh vi của cột sống:

  • Tác động hai bên (khi cả hai bên cùng co): Duỗi cột sống (ngực và cổ) và duỗi đầu. Đây là động tác giúp bạn đứng thẳng hoặc ngửa người ra sau.

  • Tác động một bên: Hỗ trợ nghiêng cột sống sang cùng bên (tuy nhiên vai trò này yếu hơn so với cơ chậu sườn và cơ cực dài).

  • Ổn định: Giúp duy trì độ cong sinh lý của cột sống và ổn định các đốt sống trong các hoạt động tĩnh.