Cơ dưới đòn (Subclavius muscle) là một cơ nhỏ, hình lăng trụ, nằm sâu phía dưới xương đòn và đóng vai trò quan trọng trong việc ổn định khớp vai.

Nguyên ủy

  • Đầu ức của xương sườn thứ 1 (nơi tiếp giáp giữa xương và sụn).

Bám tận

  • Rãnh dưới đòn ở mặt dưới của thân xương đòn (khoảng 1/3 giữa xương đòn).

Dây thần kinh chi phối

  • Được điều khiển bởi dây thần kinh dưới đòn (subclavian nerve), gồm C5 – C6.

Chức năng

  • Ổn định xương đòn: Kéo xương đòn về phía xương sườn 1, giúp cố định xương đòn vào khớp ức đòn trong các cử động mạnh của cánh tay.

  • Hạ thấp xương đòn: Kéo xương đòn xuống dưới và ra trước.

  • Bảo vệ mạch máu: Đóng vai trò như một tấm đệm bảo vệ cho động mạch dưới đòn và đám rối thần kinh cánh tay khi chúng đi qua giữa xương đòn và xương sườn 1.

Cơ được bao bởi mạc đòn ngực (clavipectoral fascia) – kéo dài giữa xương đòn và cơ ngực bé và phía ngoài là cơ ngực lớn. Các đám rối thần kinh, động mạch trên vai, động mạch dưới đòn và tĩnh mạch dưới đòn đều đi qua bên dưới cơ dưới đòn.

 

CÁC BỆNH LÝ LIÊN QUAN CƠ DƯỚI ĐÒN THƯỜNG GẶP

Hội chứng lối thoát lồng ngực:

  • Các mạch máu và dây thần kinh chạy phía sau cơ dưới đòn có thể bị mắc kẹt giữa xương đòn và xương sườn thứ 1, trong khoang sườn – đòn, gọi là hội chứng sườn – đòn và là một trong ba loại của hội chứng lối thoát lồng ngực (TOS).

  • Nguyên nhân gây ra có thể do gãy xương, nhất là xương đòn hoặc dị dạng lồng ngực. Triệu chứng điển hình là gây kích ứng đám rối thần kinh cánh tay và rối loạn tuần hoàn ở tay.