Cơ bán gân (Semitendinosus muscle) là một cơ dạng hình thoi, cùng với cơ bán mạc và đầu dài của cơ nhị đầu đùi thành một nhóm gọi là cơ Hamstring và có chung 3 đặc điểm: Đều gắn vào ụ ngồi Đi qua khớp hông và khớp gối, do đó tác động lên 2 khu vực này Đều được điều khiển bởi thần kinh hông to (thần kinh tọa)

Nguyên ủy

  • Bám vào ụ ngồi

  • Các sợi cơ chạy xuống ở đùi sau và dọc theo phía giữa đùi, gân cơ đi qua ống xương đùi và đi qua phía ngoài của lồi cầu trong xương chày

Bám tận

  • Khi đi qua lồi cầu trong xương chày, gân cơ kết hợp với gân cơ may và gân cơ thon tạo thành gân cơ chân ngỗng (pes anserinus) trước khi bám vào mặt trong của đầu trên xương chày

Dây thần kinh chi phối

  • Được điều khiển bởi Thần kinh tọa (Sciatic nerve), nhánh chày (tibial part, L5–S2).

Chức năng

  • Gấp cẳng chân ở khớp gối.

  • Duỗi đùi ở khớp háng.

  • Khi gối gấp: xoay trong cẳng chân.

  • Hỗ trợ giữ thăng bằng xương chậu khi đi đứng

  • Ngoài ra, gân của cơ bán gân có thể dùng cấy ghép – như một biện pháp thay thế cho các chấn thương không thể chữa trị ở dây chằng chéo trước.

 

CÁC BỆNH LÝ  LIÊN QUAN CƠ BÁN GÂN THƯỜNG GẶP

 

Viêm bao hoạt dịch cơ chân ngỗng (pes anserine bursitis):

  • Cơ chân ngỗng là nhóm cơ gồm cơ may, cơ thon và cơ bán gân. Bệnh nhân thường bị đau ở chỗ chèn cơ, vị trí dưới khe khớp gối khoảng 5cm, đứng lên khó khăn khi đang ở tư thế ngồi, cơn đau dữ dội khi ngồi chồm hổm, quì gối hay ngồi xếp bằng. Thường gặp ở những người trung niên, và các bệnh lí có thể đi kèm như: thoái hóa khớp gối, viêm khớp gối, thấp khớp…

  • Nguyên nhân có thể do vận động quá mức trong thời gian dài dẫn đến cơ bị căng mãn tính, ví dụ như chạy bộ hoặc ở động tác bơi ếch. 

  • Nếu tình trạng viêm bị lơ là hay điều trị không chính xác (nghỉ ngơi, làm mát, dùng thuốc giảm đau…) thì viêm bao hoạt dịch sẽ trở thành mãn tính.

  • Ngoài ra, viêm nhóm cơ gân khoeo còn có thể xảy ra ở vị trí phía ngoài hoặc phía trong đùi – tùy thuộc vào vị trí của cơ bị ảnh hưởng

  • Các triệu chứng thường là: đau buốt, yếu cơ và khớp, cứng cơ hoặc khớp, có hiện tượng sưng hoặc viêm. Các triệu chứng thường xấu đi trong vài giờ đầu, sau đó giảm dần. Những vùng bị ảnh hưởng thường là: đầu gối, đùi, mông và lưng dưới.

  • Sư lạm dụng cơ quá mức hoặc các tai nạn trong thể thao có thể dẫn đến viện cơ xuất hiện các vết rách nhỏ, gây viêm và đau.

 

Chấn thương vùng háng hoặc căng cơ vùng háng thường xảy ra do khi thực hiện các môn thể thao, rách cơ thường xảy ra ở vùng gần điểm bám ở xương chậu. 

 

Cơ yếu do tổn thương dây thần kinh: chèn ép dây thần kinh ở lưng dưới do thoát vị đĩa đệm hoặc chứng hẹp lỗ gai cột sống, có thể gây ra những cơn đau và yếu ở đùi trước. Tuy nhiên các bài tập có thể giúp làm giảm bớt sự chèn ép lên dây thần kinh và điều chỉnh tư thế.