Trên một mặt cắt ngang của cẳng chân có thể thấy xương chày và xương mác được nối với nhau bởi màng gian cốt. Từ bờ trước và bờ ngoài của xương mác có hai vách gian cơ là vách gian cơ trước và vách gian cơ sau, chạy tới cân cẳng chân. Nhờ sự hiện diện của màng gian cốt cùng với hai vách gian cơ, cẳng chân được chia thành ba khu cơ riêng biệt: khu trước, khu ngoài và khu sau.
-
Khu trước: cơ chày trước, cơ duỗi ngón chân cái dài, cơ duỗi các ngón chân dài, cơ mác ba.
-
Khu ngoài: cơ mác dài, cơ mác ngắn.
-
Khu sau: cơ tam đầu cẳng chân, gơ gan chân gầy, cơ khoeo, cơ gấp các ngón chân dài, cơ gấp ngón chân cái dài, cơ chày sau.
NHÓM CƠ KHOANG TRƯỚC (GẬP MU BÀN CHÂN):
CƠ CHÀY TRƯỚC
Cơ chày trước (Tibialis anterior muscle) là cơ có dạng hình thoi ở khu trước của cẳng chân, có thể dễ dàng sờ bên cạnh viền ngoài của xương chày.
- Nguyên ủy: phần trên mặt trước xương chày, mặt trước của màng gian cốt cẳng chân
- Bám tận: mặt trong xương chêm trong, nền xương đốt bàn chân ngón 1 .
- Thần kinh chi phối: dây thần kinh mác sâu, bao gồm L4, L5
- Chức năng:
- Gấp mu bàn chân (dorsiflexion) bàn chân tại khớp cổ chân
- Nghiêng trong (inversion) bàn chân
CƠ MÁC BA
Cơ mác ba (Fibularis (Peroneus) tertius muscle) là cơ nằm ở mặt khu trước cẳng chân
- Nguyên ủy:
- 1/3 dưới mặt trước xương mác.
- Màng gian cốt và vách gian cơ trước.
- Bám tận: Gân cơ mác ba bám vào mặt lưng của nền xương đốt bàn chân ngón 5.
- Thần kinh chi phối: dây mác sâu (deep fibular nerve, L5–S1).
- Chức năng:
- Gấp mu bàn chân (dorsiflexion) bàn chân tại khớp cổ chân
- Nghiêng ngoài (eversion) bàn chân
CƠ DUỖI CÁC NGÓN CHÂN DÀI
Cơ duỗi các ngón chân dài (Extensor digitorum longus muscle) là cơ có hình dạng như lông vũ ở khu trước cẳng chân
- Nguyên ủy:
- Lồi cầu ngoài xương chày.
- 3/4 trên mặt trước xương mác.
- Mặt trước màng gian cốt cẳng chân.
- Bám tận: nền đốt giữa và đốt xa của các ngón 2-5.
- Thần kinh điều khiển: dây mác sâu (deep fibular nerve, L5–S1)
- Chức năng: Duỗi các ngón 2-5 tại khớp bàn – ngón và liên đốt, Gấp mặt mu bàn chân.
CƠ DUỖI NGÓN CÁI DÀI
Cơ duỗi dài ngón chân cái (Extensor hallucis longus muscle) là một cơ mỏng kéo dài 1/3 giữa của xương mác đến đốt xa ngón chân cái (hallux)
- Nguyên ủy:1/3 giữa mặt trong xương mác, màng gian cốt cẳng chân.
- Bám tận: nền và mặt lưng của đốt xa ngón chân cái.
- Thần kinh điều khiển: dây mác sâu (deep fibular nerve, L5)
- Chức năng: Duỗi ngón chân cái ở khớp bàn – ngón và liên đốt ngón 1, Gấp mu bàn chân (dorsiflexion) ở cổ chân.
NHÓM CƠ KHOANG SAU (GẬP GAN BÀN CHÂN):
CƠ BỤNG CHÂN
Cơ bụng chân – cơ sinh đôi (Gastrocnemius muscle) là cơ lớn nằm ở phía sau và ngoài cùng của cẳng chân, chiếm phần lớn thể tích của bắp chân.
- Nguyên ủy:
- Đầu trong: mặt khoeo và mặt sau của lồi củ trong của trục xương đùi.
- Đầu ngoài: mặt ngoài nhỏ phía trên của lồi củ ngoài của xương đùi
- Bám tận: gân gót chân.
- Thần kinh chi phối: dây thần kinh chày (tibial nerve), bao gồm S1 và S2<
- Chức năng:
- Gấp gan chân (plantarflexion) bàn chân ở cổ chân (đặc biệt khi gối duỗi)
- Hỗ trợ giữ thăng bằng khi đứng
CƠ DÉP
Cơ dép (Soleus muscle) là một cơ dẹt, rộng, nằm sâu dưới cơ sinh đôi cẳng chân Cùng với hai đầu của cơ sinh đôi cẳng chân, tạo thành cơ tam đầu cẳng chân (Triceps surae), đóng vai trò cực kỳ quan trọng trong việc đi lại và giữ thăng bằng.
- Nguyên ủy:
- Mặt sau đầu và 1/4 trên xương mác.
- Đường cơ dép và 1/3 giữa bờ trong xương chày.
- Bám tận: Gân cơ dép hòa với gân cơ bụng chân tạo thành gân gót (Achilles tendon. Bám vào mặt sau xương gót
- Thần kinh chi phối: dây thần kinh chày (tibial nerve), bao gồm S1 và S2
- Chức năng:
- Gấp gan bàn chân (plantarflexion) ở cổ chân
- Giữ tư thế đứng thẳng lâu (cơ chống trọng lực)
CƠ GAN CHÂN DÀI
Cơ gan chân dài (Plantaris muscle) là một cơ mỏng, dạng hình thoi (7 – 10 cm), kéo dài ở phía sau đầu gối và nằm trong phần bắp chân, cùng với cơ bụng chân và cơ dép tạo thành nhóm cơ ngoài phía sau cẳng chân.
- Nguyên ủy:Đầu dưới của đường trên lồi củ ngoài xương đùi.
- Bám tận: Gân cơ chèn vào mặt sau của xương gót (calcaneus), phía trong gân cơ Achilles.
- Thần kinh chi phối: dây thần kinh chày (tibial nerve), bao gồm S1 và S2<
- Chức năng: Tuy không đóng vai trò quan trọng hay có chức năng chuyên biệt nào, nhưng cơ gan bàn chân giúp hỗ trợ gập bàn chân ở khớp cổ chân và gập đầu gối ở khớp gối cho cơ bụng chân và cơ dép.
CƠ KHOEO
Cơ duỗi dài ngón chân cái (Extensor hallucis longus muscle) là một cơ mỏng kéo dài 1/3 giữa của xương mác đến đốt xa ngón chân cái (hallux)
- Nguyên ủy: trục ngoài của xương đùi
- Bám tận: mặt sau của đầu xương chày (phía trong 2/3), phía trên đường cơ dép
- Thần kinh điều khiển: dây thần kinh chày (L4-S1)
- Chức năng: mở đóng khớp gối, xoay ngoài xương đùi và xoay trong xương chày.
CƠ CHÀY SAU
Cơ chày sau (Tibialis posterior muscle) là cơ nằm ở sâu trung tâm và là cơ sâu nhất ở khu sau cẳng chân. Cơ bị che bởi cơ sinh đôi và cơ dép và được gắn vào giữa xương bàn chân và xương cẳng chân
- Nguyên ủy: 2/3 xương chày, phía dưới đường cơ dép, phía trên 2/3 mặt sau xương mác
- Bám tận: mặt gan bàn chân của xương cổ chân, gắn vào xương nêm trong và ngoài, xương hộp và nền của xương đốt bàn chân thứ 2, 3 và 4
- Thần kinh điều khiển: dây thần kinh chày (L4-L5)
- Chức năng:Gập bàn chân ở khớp cổ chân, Đảo bàn chân ở khớp sên gót (subtalar joint), hỗ trợ nâng cao, kéo căng và củng cố vòm dọc trong của bàn chân.
CƠ GẤP DÀI CÁC NGÓN CHÂN
Cơ gấp dài các ngón chân (Flexor digitorum longus muscle) là cơ mỏng thuộc nhóm cơ sau phía sau của chân và bắt đầu chạy dọc ở mặt sau của xương chày, qua khoang sau của chân đến các đốt ngón chân (phalanges) (trừ ngón cái) của bàn chân. Ngoài ra, trong quá trình hoạt động, cơ còn được hỗ trợ lực từ cơ vuông bàn chân.
- Nguyên ủy: Phần giữa bề mặt sau của xương chày, nằm dưới cơ dép.
- Bám tận:chia thành 4 gân nhỏ chèn vào các khớp ngón chân xa 2 – 5
- Thần kinh điều khiển: dây thần kinh chày, bao gồm L5, S1 và S2, một nhánh của dây thần kinh hông to
- Chức năng:Gập ngón chân ở khớp đốt giữa bàn chân và ngón chân cùng khớp gian đốt ngón chân, Duỗi bàn chân ở khớp cổ chân, Có vai trò quan trọng trong việc duy trì dáng đi.
CƠ GẤP DÀI NGÓN CHÂN CÁI
Cơ gấp dài ngón chân cái (Flexor hallucis longus muscle) là cơ khỏe nằm ở lớp sâu ở phía sau chân, thuộc về nhóm cơ gấp của bắp chân, bao gồm cơ kheo, cơ gấp dài các ngón chân và cơ cẳng chân sau.
- Nguyên ủy: 2/3 của mặt sau xương mác, phần dưới của màng gian cốt cẳng chân, vách gian cơ sau cẳng chân và lớp cân mạc bao phủ cơ cẳng chân sau
- Bám tận: Mặt dưới của đốt cuối ngón chân cái
- Thần kinh điều khiển: dây thần kinh chày L4, L5, S1, S2 và S3.
- Chức năng:gập tất cả các khớp của ngón chân cái.
NHÓM CƠ KHOANG BÊN :
CƠ MÁC DÀI
Cơ mác dài (Fibularis (peroneus) longus muscle) là một cơ dài nằm ở phía ngoài thuộc khoang bên của chân, cùng với cơ mác bên ngắn. Cơ trải dài từ chỏm của xương mác đến xương chêm trong và xương đốt bàn chân ngón 1
- Nguyên ủy:
- Đầu và 2/3 trên mặt ngoài xương mác.
- Lồi củ xương mác.
- Vách gian cơ và mạc cẳng chân.
- Bám tận: phần trong và cuối cùng chèn vào mặt ngoài của xương chêm trong cũng như mặt ngoài của xương đốt bàn chân ngón 1 (ngón cái)
- Thần kinh chi phối: dây thần kinh mác chung (common fibular nerve), bao gồm L5, S1, S2
- Chức năng:
- Gấp gan chân (plantarflexion) bàn chân
- Nghiêng ngoài (eversion) bàn chân.
- Giúp duy trì vòm ngang bàn chân nhờ gân đi chéo qua gan chân.
CƠ MÁC NGẮN
Cơ mác ngắn (Fibularis (Peroneus) brevis muscle) là một cơ ngắn nằm ở phía ngoài thuộc khoang ngoài của chân, cùng với cơ mác dài. Dựa trên chức năng, cả 2 cơ mác thuộc nhóm cơ chân lớn hơn dùng để gập gan bàn chân (hướng ngón chân xuống dưới). Bên cạnh đó, cơ mác ngắn và cơ mác dài cũng giúp lật bàn chân khi co lại.
- Nguyên ủy:
- 2/3 dưới mặt ngoài xương mác
- Vách gian cơ trước và sau.
- Bám tận: lồi củ của xương đốt bàn chân thứ 5 (ngón chân út), ngay sau chỗ chèn của cơ mác trước
- Thần kinh chi phối: dây thần kinh mác nông (superficial fibular nerve, L5–S1)
- Chức năng:
- Nghiêng ngoài (eversion) bàn chân.
- Gấp gan chân (plantarflexion) bàn chân (hỗ trợ)
- Giúp ổn định mắt cá ngoài.
Bạn đã thêm vào giỏ hàng 
