Các cơ giun bàn tay (Lumbrical muscles of the hand) là bốn cơ nhỏ, thuôn dài có hình dạng như con giun, nằm ở ô gan tay giữa. Đây là một nhóm cơ rất đặc biệt trong hệ giải phẫu vì chúng là những cơ duy nhất không bám nguyên ủy vào xương, mà lại phát sinh trực tiếp từ gân của một cơ khác.

Các cơ giun bàn tay - Lumbrical muscles


Nguyên ủy

Bám vào các gân của cơ gấp các ngón sâu (Flexor digitorum profundus), cụ thể:

  • Cơ giun I và II (bán lông chim): Bám vào bờ ngoài (bờ quay) của gân ngón trỏ (ngón II) và ngón giữa (ngón III).

  • Cơ giun III và IV (lông chim toàn phần): Bám vào hai bờ đối cận của các gân ngón giữa, ngón nhẫn (ngón IV) và ngón út (ngón V).

Bám tận

  • Chạy dọc theo phía ngoài (phía quay) của các khớp bàn ngón tay tương ứng, bám tận vào bờ ngoài mạc mu tay (cân duỗi / extensor expansion) của các ngón từ II đến V.

Dây thần kinh chi phối

Nhóm cơ này có sự chi phối kép từ hai dây thần kinh khác nhau:

  • Cơ giun I và II: Do các nhánh của dây thần kinh giữa chi phối (rễ C8, T1).

  • Cơ giun III và IV: Do nhánh sâu của dây thần kinh trụ chi phối (rễ C8, T1).

Chức năng

Phối hợp nhịp nhàng tạo ra tư thế đặc trưng (Tư thế liên cốt / Tư thế viết bài):

  • Gấp khớp bàn ngón tay (MCP flexion): Gấp đốt gần (đốt 1) của các ngón từ II đến V.

  • Duỗi các khớp gian ngón (IP extension): Đồng thời duỗi các đốt giữa và đốt xa (đốt 2 và 3) của các ngón từ II đến V.

  • Nhờ cơ chế này, nhóm cơ giun giúp bàn tay thực hiện các động tác khéo léo, tinh tế như cầm bút viết chữ, gảy đàn, gõ bàn phím hoặc luồn kim.